Odessa, 10 maart 2011
Op een zonnige donderdagmiddag demonstreerden enkele vrouwen van FEMEN tegen de al maar uitdijende seksindustrie in Odessa, de havenstad aan de Zwarte Zee met het roemruchte verleden. Gewapend met spandoeken poseerden de vrouwen op de vermaarde Potemkin trappen voor de toegestroomde pers. De trappen vormen naast de bordelen nog altijd een belangrijke trekpleister voor de vele toeristen die het prachtige Odessa jaarlijks bezoeken.
Grigori Potemkin was een Russische prins en maarschalk, die leefde in de 18e eeuw. Hij was een van de vele minnaars van Catherina de Grote. De maarschalk wist niet alleen (voor korte tijd) de liefde van de kleurrijke tsarina te winnen, maar veroverde en passant de Krim op de Tataren en stichtte daar o.a. de stad Sebastopol.
Zijn naam is ook verbonden aan de legendarische pantserkruiser uit de nog stomme film van Sergei Eisenstein over de opstand van de matrozen tegen hun kapitein in 1905, een revolutie die oversloeg naar de arbeiders in Odessa en door het leger met harde hand werd neergeslagen.
De beroemde trappen, die in de film zo’n dramatische rol spelen, zijn pas later naar Potemkin vernoemd. Ze tellen in totaal 192 treden en worden onderbroken door 10 bordessen. Het hoogteverschil dat hiermee overwonnen wordt, bedraagt 27 meter.
Door de ingenieuze, trechtervormige manier waarop de trappen zijn gebouwd lijken ze van bovenaf veel minder imposant dan als je vanaf beneden omhoog zou kijken - een knap staaltje architectuur.
De vrouwen van FEMEN hadden aan deze weetjes uiteraard geen boodschap. Ze waren niet gekomen om de toerist uit te hangen, maar om actie te voeren. Zodra de trappen in zicht kwamen gingen de shirtjes uit en de spandoeken omhoog – ‘Odessa is geen bordeel’ en ‘Odessa – moeder van de democratie’. Is de situatie in de stad echt zo alarmerend als FEMEN ons wil doen geloven? Het valt te vrezen.
Odessa is de laatste jaren uitgegroeid tot een internationaal centrum voor vrouwenhandel. De stad telt een groot aantal bordelen, vormt een broeiplaats voor pooiers en prostituees – veelal kansarme meisjes die bezwijken voor mooie praatjes en wat geld en vervolgens geen kant meer op kunnen, geofferd worden aan de vele sekstoeristen die de stad overspoelen.
En dan zijn er nog de onvermijdelijke randverschijnselen. Zo is Odessa koploper geworden in de trieste statistieken van aantallen drugsverslaafden en hiv-geïnfecteerden.
Het gemeentebestuur doet weinig tot niets om de seksindustrie en de humanitaire ramp die daar het gevolg van is, serieus aan te pakken. Corrupte ambtenaren en politieagenten knijpen maar wat graag een oogje dicht waar het gaat om illegale praktijken - zolang ze daar zelf hun zakken mee kunnen vullen…
Voor FEMEN reden genoeg om de borsten te ontbloten en de trappen op te gaan.
.
Na afloop van de demonstratie trakteerde FEMEN de journalisten op een heuse primeur: de topless persconferentie.
.
Merkwaardig genoeg kan ik weinig vinden over de vragen die de heren journalisten hebben gesteld, behalve dat ze naar de smaak van de vrouwen nogal sarcastisch van toon waren. De antwoorden laten zich raden.
.
Foto News Agency "Bridge Odessa" en Olivier Kohler
.
