Terwijl president Gül van Turkije met groot ceremonieel vertoon door Nederland toert, meldt de Turkse krant Hürriyet dat de strafrechtelijke procedure tegen vier Oekraïense activistes van FEMEN is stopgezet. Het Openbaar Ministerie is van oordeel dat het topless protest van 8 maart voor de heilige muren van de Agia Sofia niet als misdaad gezien kan worden.
Bij het protest toonden de activistes op bedrieglijk echte wijze de gevolgen van een ‘behandeling’ met zwavel- of zoutzuur, een ‘straf’ waar veel vrouwen in streng islamitische landen het slachtoffer van worden. Het naakte bovenlichaam was dus een uiting van protest, een illustratie van het doel van het protest en kan daarom niet als aanstootgevend of onwettig worden beschouwd, zo luidt de redenering van het Ministerie.
Voor FEMEN betekent de uitspraak van het Turkse OM een belangrijke stap in de richting van meer tolerantie en respect voor de vrouwelijke seksualiteit in islamitische landen - een overwinning in de strijd tegen de brute macht van het patriarchaat - een aanmoediging om ook in eigen land op de ingeslagen weg door te gaan.
Al is er in Oekraïne en andere landen met totalitaire regimes zoals Rusland en Wit-Rusland nog een lange weg te gaan, het zoet van de uiteindelijke overwinning zal er alleen maar beter door gaan smaken.
Donderdagmiddag werden de bewoners van Istanbul vlakbij de Agia Sophia opgeschrikt door de plotselinge verschijning van vier halfnaakte, naar het scheen ernstig toegetakelde, met brandwonden overdekte vrouwen. Binnen een minuut was de politie ter plekke - niet om de helpende hand te bieden, maar om de vrouwen hardhandig beet te pakken en af te voeren naar het bureau.
Het zat er dik in dat FEMEN de Internationale Vrouwendag zou aangrijpen om flink uit te pakken. Het harde politieoptreden bij de protestactie in Moskou heeft het moreel niet gebroken, integendeel. Opnieuw zijn activistes de grens overgestoken om grof onrecht, zoals huiselijk geweld aan de kaak te stellen.
Dit protest richtte zich met name tegen de misdadige gewoonte om vrouwen met zwavelzuur te overgieten, die in het Aziatische binnenland in zwang is. Redenen van zo’n onmenselijke mishandeling, die pijnlijke brandwonden veroorzaakt en levenslange littekens achterlaat, kunnen o.a. zijn: de weigering van een huwelijk of de wens om een seculiere opvoeding te krijgen.
Ook in andere islamitische Aziatische landen worden vrouwen regelmatig het slachtoffer van barbaarse praktijken als ze zich in de ogen van mannen onbetamelijk gedragen – vrouwen worden geslagen en verkracht, hun ledematen gebroken, worden zelfs levend verbrand en begraven. Gisteren nog was een vrouw met een ernstig verminkt gezicht in het nieuws die door haar familieleden zo was mishandeld omdat ze geweigerd had de prostitutie in te gaan.
Ook in het moderne Turkije vormt huiselijk geweld een groot en erkend probleem. Zo schoot op de dag van het protest een man in Istanbul de 40-jarige moeder van drie kinderen dood. Het ging om een familielid dat na ruzie met haar echtgenoot het huis uit was gevlucht.
Het Turkse parlement is bezig met nieuwe wetgeving om de mishandeling en het misbruik van vrouwen strenger te bestraffen. FEMEN dringt er met deze actie op aan serieus werk te maken van dit voornemen.
Mannen zullen moeten gaan beseffen dat echtgenotes niet hun bezit zijn, maar gelijkwaardige partners, dat een man geen enkel recht heeft om een vrouw te mishandelen, als ze niet naar zijn pijpen wenst te dansen. Het zou fijn zijn als wetgeving hem helpt hiervan doordrongen te raken, zodat vrouwen vrij van angst kunnen leven en zich naar eigen inzichten kunnen ontplooien.
Hoe moedig en relevant ook, FEMEN mag wel uitkijken met haar topless protesten over de grens. In West-Europa is men wel een en ander gewend, maar in andere landen voelt het gezag zich wat sneller op de autoritaire of religieuze pik getrapt en kan dan ongemeen hard optreden, zo hebben we in Minsk en Moskou kunnen zien.
Actievoeren zit FEMEN in het bloed, maar wordt natuurlijk wel lastig als je de helft van de tijd in de gevangenis zit - of hoort dit bij de onvermijdelijke risico's van het vak?
