woensdag 6 juli 2011

Toreadores binden strijd aan met stier


   Kiev, 5 juli 2011

   Dinsdagmiddag – drie schaars geklede toreadores betreden met grote rode doeken de arena voor het parlementsgebouw. Al snel schieten enkele politieagenten toe – nooit te beroerd om het spelletje mee te spelen. Als dolle stieren beginnen ze achter het drietal aan te rennen. De toreadores weten de logge dienders enkele malen behendig te ontwijken - applaus van het toegestroomde publiek.
   Meer agenten snellen toe, de overmacht wordt te groot en even daarna worden de toreadores bij de kladden gegrepen en bruut tegen de stenen gesmeten.






   Toreadores zijn getraind om te vechten. Ze willen niet van opgeven weten, beginnen luidkeels te schreeuwen en hun gal te spuwen tegen president Janoekovitsj – ze dagen de grootste stier van het land uit om uit zijn paleis te komen en de strijd met hen aan te gaan.
   De uitnodiging is aan dovemansoren gericht. Ondanks fel verzet worden de toreadores meegesleurd naar een politiebusje en afgevoerd naar het bureau wegens verstoring van de openbare orde.







   Met deze actie bindt FEMEN de strijd aan met de regering Janoekovitsj en diens plannen om de pensioengerechtigde leeftijd van vrouwen met vijf jaar te verhogen naar 60 jaar en zo gelijk te trekken met die van mannen. Naar westerse maatstaven en ook vanuit het oogpunt van emancipatie lijkt het plan van de regering alleszins redelijk – klinkt altijd nog een stuk beter dan 67. Toch is het protest van FEMEN bij nader inzien vrij logisch.

   Anders dan in het Westen, worden vrouwen in Oekraïne op de arbeidsmarkt openlijk gediscrimineerd. Vrouwen krijgen minder betaald dan mannen, ook al doen ze hetzelfde werk. Oudere vrouwen moeten het in sollicitaties vaak afleggen tegen mannen of jonge vrouwen en belanden zo in zware, slecht betaalde banen.
   Vrouwen draaien bovendien volledig op voor het huishouden. Oekraïense mannen steken thuis geen poot uit en dit wordt als volstrekt normaal gezien. In feite hebben vrouwen dus een dubbele baan. Als ze ’s avonds thuiskomen van het werk moeten ze boodschappen doen, koken, de was doen en voor de kinderen zorgen.

   Op 60-jarige leeftijd met pensioen klinkt aantrekkelijk, maar vormt in feite niet veel meer dan een doekje voor het bloeden. De arbeidsomstandigheden - zeker voor vrouwen - zijn zwaar en de gezondheidszorg is beneden peil - de levensverwachting is in Oekraïne dan ook beduidend lager dan in het Westen.
   De uitkering voor gepensioneerden is bovendien bijzonder laag, ongeveer 140 euro per maand, te weinig om van te leven, zeker als ook de ziektekosten daarvan nog betaald moeten worden.
   Sparen voor je oude dag blijft daarbij een hachelijke zaak. Elke gespaarde cent is een cent die door de overheid afgepakt kan worden – zo blijkt maar al te vaak.
  
   In de woorden van FEMEN: Het parlement wordt bevolkt door rovers en perverselingen, die niet in staat zijn de belangen van de Oekraïense bevolking te verdedigen tegen politieke druk van Rusland en het Westen. We eisen dat de regering stopt met het stelen van geld voor de financiering van dubieuze projecten en zich in gaat zetten voor verbetering van de arbeidsomstandigheden en de kwaliteit van het leven in Oekraïne.




   Zou de grote stier in het parlement iets van het protest van FEMEN hebben opgevangen, laat staan, er zich iets van aantrekken? Het valt te betwijfelen.
   Op de stoep voor het parlement loopt het in ieder geval niet goed af. De symboliek van de actie wordt wreed op zijn kop gezet. Anders dan in de Spaanse arena zijn de sierlijkheid en behendigheid van de toreador niet opgewassen tegen de domme kracht van de stier.
   Laten we hopen dat het in werkelijkheid anders gaat, dat het recht uiteindelijk zal zegevieren. Wellicht lenen andere symbolen zich beter voor deze strijd. 


        
   Foto's van Jaroslav Debyli en Max Levin (Femen LJ, Delfi Daily)
      

zaterdag 2 juli 2011

vrijdag 1 juli 2011

Blootgewoon aan de Zwarte Zee



   Koktebel, de Tataarse benaming voor ‘land van de blauwe heuvels’ vormde in het vroege sovjet tijdperk een geliefd toevluchtsoord voor bohemiens, kunstenaars en schrijvers. Het alternatieve imago dat het zo fraai op het schiereiland Krim gelegen dorp verwierf, werd nog versterkt door de cognac fabriek en het naturistenstrand.




   Tijden veranderen. Koktebel heeft zijn onschuld verloren en zich de laatste jaren in ras tempo ontwikkeld tot een modern toeristencentrum. Je zult er in de zomer nog maar weinig kunstminnaars en intellectuelen tegenkomen. Ze zijn op de vlucht geslagen voor feestende jongeren, die het dorp en de nabijgelegen stranden overspoelen en zich tot in de kleine uurtjes vermaken in disco’s en bars, die als paddenstoelen uit de grond zijn geschoten – Oh, Oh, Koktebel!

   Rustzoekers kunnen beter uitwijken naar de meer afgelegen baaien, waar het eiland nog steeds rijk aan is of hun heil zoeken op het nog altijd geliefde naturistenstrand, waar het zo te zien heerlijk toeven is…









   Misschien dat je in het getoonde bloot een bevestiging ziet van het vooroordeel dat Oekraïne een paradijs is voor sekstoeristen, een lustoord waar vrouwen voor een appel en een ei hun benen spreiden.
   Laat je niet misleiden. Wat mij betreft heeft naaktrecreatie niets te maken met vrouwenhandel en prostitutie, maar veeleer met gelijkwaardigheid en vrijheid. Deze beelden zijn in mijn ogen dan ook niet pornografisch of aanstootgevend, maar getuigen eerder van natuurlijke schoonheid.
   Het valt zeer te betreuren dat we in een maatschappij leven, waarin dit verschil nauwelijks nog wordt gezien. 





Koktebel, zomer 2010 (anonieme amateurfoto's)
.

zaterdag 25 juni 2011

Proces tegen Timosjenko - een farce en een circus


   Kiev, 24 juni 2011

   Vrijdagmiddag was de eerste hoorzitting in het geruchtmakende proces tegen ex-premier Julia Timosjenko, die terechtstaat wegens corruptie en machtsmisbruik. Met name de voor Oekraïne zeer ongunstige gasdeal met Rusland en de aanschaf van 1000 auto’s voor haar verkiezingscampagne worden haar zwaar aangerekend. Maar er zijn nog veel meer dubieuze deals onder haar verantwoordelijkheid gesloten, zo menen de aanklagers.



  
   Door massale toestroom van de pers barstte de veel te kleine rechtszaal uit zijn voegen en liep de temperatuur binnen de kortste keren op tot verstikkende hoogte. Niettemin toonde Julia zich bijzonder strijdvaardig.
   ‘Ik verklaar u tot marionet van het presidentiële apparaat,’ zo zei ze tegen de rechter bij zijn binnenkomst, terwijl ze demonstratief bleef zitten. ‘Dit is een farce en een circus, geen hoorzitting,’ voegde ze er even later aan toe.

   Ondanks de beschuldigingen mag de ex-premier en huidig oppositieleider zich nog steeds verheugen in een grote populariteit. Met bussen vol was haar aanhang naar het gerechtshof gekomen om haar een hart onder de riem te steken.






   ‘Schande, schande voor heel Oekraïne,’ zo riepen haar aanhangers. Ze beschouwen dit proces als een politiek proces, als een welbewuste poging van president Janoekovitsj om de oppositie monddood te maken. Door het gerechtshof te degraderen tot een marionettentheater en naar zijn pijpen te laten dansen, probeert Janoekovitsj alle macht naar zich toe te trekken.




   ‘Ze willen me opsluiten, maar dat zal hen niet helpen,’ zo sprak Julia tot de menigte. ‘Mijn stem zal vanuit de gevangenis luider klinken dan nu en de hele wereld zal het horen,’ zo klonk het vastberaden.




   Hoe moeten we dit proces duiden? Wie heeft hier gelijk - welke kant moeten we kiezen? Is dit een rechtmatig strafproces tegen een corrupte ex-premier of een politiek proces om de oppositie uit te schakelen? Of misschien beiden?
   Dit laatste is de visie van de vrouwenbeweging FEMEN. De oppositie is geen haar beter dan de huidige regering, dat heeft ze in het verleden bewezen. De gewone burger wordt er in elk geval niet beter van – of je nu door de hond of door de kat gebeten wordt.

   Het proces tegen Julia Timosjenko is inderdaad een farce - een circus, dat de aandacht afleidt van de echte problemen, waar het land mee te kampen heeft. En het proces is nog maar net begonnen…


 
   Foto's van Genia Savilov /AFP, Delfi Daily, Femen LiveJournal

donderdag 23 juni 2011

Angst heeft vele ogen



   Het Pinchuk Art Centre, het museum voor moderne kunst in Kiev, biedt niet alleen een interessante collectie met werk van internationaal erkende kunstenaars als Damien Hirst en Jeff Koons, maar fungeert tevens als platform voor het tentoonstellen van nieuw werk van veelbelovende Oekraïense kunstenaars.
   Zo had Vasyl Tsagalov dit voorjaar de eer zeven nieuwe schilderijen te presenteren, die onderdeel uitmaken van zijn serie ‘Fear has many eyes’. Op grote, kleurrijke doeken wordt op indrukwekkende wijze de paranoia verbeeld, die de moderne wereld in zijn greep heeft gekregen vanwege de voortdurende dreiging van oorlogsgeweld en terrorisme. Deze paranoia wordt nog versterkt door de nieuwe media, die steeds beter en sneller in staat zijn alle verschrikkingen op uiterst realistische wijze te visualiseren en zo angstig dichtbij te brengen.






Vasyl Tsagalov - 'Fear has many eyes' 
.

dinsdag 21 juni 2011

Onderhandelingen over vrijspraak voor Julia



   Kiev, 20 juni 2011

   Maar liefst drie Julia Timosjenko’s verzamelden zich maandagochtend voor de rechtbank om te onderhandelen over vrijspraak in het proces dat tegen haar is aangespannen. De politie – meestal toch niet vies van wat grijpstuivers – stak geen hand uit om het aangeboden geld van Julia aan te pakken. Zelfs het ontbloten van de borsten kon de stijve dienders niet vermurwen.






   In Oekraïne is het heel gebruikelijk geld (of een wederdienst) aan te bieden om iets gedaan te krijgen. Dat geldt niet alleen voor de gewone burger die een verkeersboete of gevangenisstraf wil ontlopen, maar ook in het bedrijfsleven kan het geen kwaad om links en rechts wat te schuiven om lucratieve projecten binnen te slepen, de benodigde vergunningen te verkrijgen of wat minder belasting te betalen.

   Het is voor de ontvangers niet alleen belangrijk hoeveel je aan smeergeld vangt, maar vooral ook van wie - de vrienden van vandaag kunnen je tegenstanders van morgen blijken te zijn.
   Dit ondervinden nu Julia Timosjenko en Joeri Loetsenko. Als premier en minister van het vorige kabinet vergaarden zij een fortuin. Sinds de wisseling van de wacht vorig jaar spekken de mensen, die voorheen hen betaalden, nu ongetwijfeld de portemonnee van de huidige president Viktor Janoekovitsj. Julia en Joeri verruilden niet alleen het pluche van de regering voor de harde banken van de oppositie, maar belandden tegelijk in het beklaagdenbankje op beschuldiging van … verduistering en machtsmisbruik – hoe cynisch.

   De vrouwenbeweging FEMEN heeft geen medelijden met Julia en Joeri, beschouwt regering en oppositie als volledig inwisselbaar als het gaat om corruptie en zelfverrijking. FEMEN roept de bevolking op tot de vorming van een eerlijke, zuivere oppositie.






   Het is zeer de vraag in hoeverre een integere oppositie mogelijk is in een land dat zo vergeven is van corruptie, dat het onderdeel is gaan uitmaken van de alledaagse moraal.
   Wellicht doet FEMEN er goed aan zelf de handschoen op te pakken, om niet alleen actie te voeren, maar daarnaast een strategie te ontwikkelen, die moet leiden tot de vorming van een oppositiepartij, die op een eerlijke manier het verschil kan maken, die zich niet inzet voor het vullen van de eigen zakken, maar strijdt voor het belang van het land en de bevolking. Mijn stem kan ik ze niet geven, maar mijn zegen hebben ze.



   Foto’s van Jaroslav Debelyi en Sergei Svetlitsky (Femen LiveJournal)

maandag 20 juni 2011

Prenatale kunst te koop




   Voor slechts 200 euro kunt ook u in het bezit komen van een kleurrijke, originele print van het zwangere lichaam van Vasilisa. Daarmee steunt u de inzameling van geld voor een kinderwagen, babykleertjes en luiers. Geïnteresseerd? Stuur een mailtje naar femen.ua@gmail.com.






   Oogt misschien een beetje triest om het zwangere lichaam zo te moeten exploiteren, maar ja, altijd nog beter dan de baby te verkopen.

Foto’s van Sergei Kharchenko (Femen LiveJournal)

 > zie ook ‘Baby te koop